permalink

0

Vrouwenemancipatie binnen 140 jaar


140 jaar geleden begon niet alleen de Hindoestaans-Nederlandse geschiedenis, maar ook een bijzonder verhaal in de geschiedenis van de vrouwenemancipatie. 

 

Vanuit India kwamen zij na een lange reis per schip aan als contractarbeidsters in Suriname.  Jong, sterk en avontuurlijk, maar dat moesten ze ook wel zijn om te overleven. Net na de afschaffing van de slavernij, betekende werken op de plantages of in de fabrieken dat ontberingen de regel waren. De vrouwen werden zwaar onderbetaald. Ze werkten door tijdens de zwangerschap en gingen na de bevalling snel weer aan de slag, voordat je werd opgepakt wegens werkweigering. Vrouwelijke contractarbeiders waren schaars. Risico’s op seksuele intimidatie of mishandeling lagen steeds op de loer. Huwelijken werden vooral gesloten uit strategie: het betekende een grotere kans om te overleven. Liefde was een luxe.

MOED

Na vijf jaar was het contract uitgediend. Op een stuk grond was het daarna keihard werken om er iets van te maken. De ketenen van het contract waren afgeworpen, maar niets kreeg je cadeau. Alles hing van jezelf af. Een citaat uit het boek Sarnami Hindostani van Gharietje Choenni geeft dit treffend weer: “Je komt met je karige bundeltje rechtstreeks van de plantage waar je net je bewijs van ontslag hebt ontvangen. Daar sta je dan oog in oog met een stuk verwilderd bos waar je helemaal opnieuw moet beginnen. Het enige dat je hebt, zijn een paar handen en een grote dosis moed.”

De eerste en tweede generatie vrouwen hadden een wonderlijke positie. Aan de ene kant ondergingen zij alle ‘hardships’ van het contractarbeidster zijn. Het volledig opnieuw moeten beginnen, en hun schaarse positie. Maar juist die schaarsheid gaf ook macht. De vrouwen hadden de mannen voor het uitkiezen. Ook bracht de combinatie van zelfstandig je eigen geld verdienen en ver weg zijn van het moederland met vastgeroeste en beperkende sociale structuren, de vrijheid om je leven zelf vorm te geven. Vrouwen zongen, soms zelfs in een vrouwenband, discussieerden in het openbaar, konden meerdere relaties/huwelijken hebben zonder gevolgen. De status van een gescheiden vrouw was dezelfde als van een jonge maagd.

NIEUWE NORM 

De generatie vrouwen daarna kregen het moeilijker. Vrijheid werd ingeperkt door de komst van orthodoxie. Opeens werden zij geacht de eer van de familie hoog te houden. Ze kregen vele kinderen. Het werd de nieuwe norm om binnen de blijven. Scholing voor dochters was onbelangrijk. Een belangrijk machtsmiddel raakten zij kwijt: hun inkomsten. Maar zij werkten niet minder hard. Voor het runnen van een gezin met een tiental kinderen, het beplanten van rijstvelden, en manieren verzinnen om genoeg geld te verdienen, hadden zij capaciteiten die menig directeur van nu niet zou misstaan.

Hier houdt het verhaal niet op. De vrouwen bleven doorstrijden. Bij een deel van hen begon het in de jaren zeventig weer te kriebelen. Een klein landje overzee lonkte. Zij gingen weer de grenzen over naar een ander continent. Een van hen was een jonge vrouw die op achttienjarige leeftijd in 1977 landde op Schiphol.

Ze kwam terecht in Almelo. Eenzaamheid kenmerkte haar eerste jaren daar. Maar ze wendde alles aan er iets van te maken. Zwanger van haar eerste kind, was de heimwee haast ondraaglijk. Maar toen ze de baby voor het eerst vasthield, een dochter, schoof ze dit aan de kant. Ze dacht alleen nog: dit meisje zal alle kansen krijgen. Deze dochter, en ik ben erg dankbaar dat ik dit kan schrijven, ben ik.

Dit jaar is het 140 jaar geleden dat de Hindoestaanse immigratie begon. En op 8 maart 2013, Internationale Vrouwendag, sta ik stil bij de strijd van de vrouwen in voorgaande generaties, die ervoor hebben gezorgd dat ik vandaag dit stuk kan schrijven. Dit jaar staat voor mij in het teken van dankbaarheid. Ja, er is nog veel werk te doen. De emancipatie in ons land is nog niet voltooid.  Maar ik put inspiratie uit de loop van mijn eigen geschiedenis, die gekenmerkt wordt door strijdvaardigheid en vooruitgang.

Op 8 maart 2013 geplaatst op De Kleurrijke Lijst

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Required fields are marked *.


background