permalink

0

Voelbaar maken van misère in prostitutiewereld

De fotoreportage van Andrew Biraj over de prostitutiewereld in Bangladesh roept een draaikolk aan gevoelens bij de kijker op. Wat kan deze fotograaf betekenen voor het  pleidooi van Renate van der Zee in Trouw (3-1-13) om prostitutie te zien als een schending van menselijke waardigheid?

Je anders naar de wereld doen kijken. Dat is wat een kunstenaar wil bereiken. Kunst wordt gemaakt om de mens te prikkelen. Daar is fotograaf Andrew Biraj absoluut in geslaagd met zijn reportage over minderjarige prostituees in Bangladesh, op 19-3-2012 getoond op de NRC-website. Menselijk leed in kunst wordt door sommigen bekritiseerd; de kunstenaar als voyeur die ‘zielige’ mensen gebruikt louter voor creatie. Maar de fotoreportage lijkt voor elkaar te krijgen waar veel cijfermatige onderzoeken en beleidsplannen mee worstelen: het ontkrachten van het dominante beeld van de ‘happy hooker’ en het voelbaar maken van misère door het vastleggen van menselijke, kwetsbare schoonheid.

Verwachtingen zijn maar al te vaak bedrieglijk. Velen denken bij prostitutie in een ontwikkelingsland aan een ellende die aan horror grenst: stank, ondervoeding, drugsverslaving, uitgemergelde lichamen. Maar de foto’s tonen jongedames met lichaamslijnen zo verfijnd alsof ze met een penseel zijn getekend. Toch zitten zij in een poel des verderfs, en is de gezonde uitstraling deels te danken aan hormonen.

In Trouw (17-03-12) schetst Patricia Perquin hoe een mens kan veranderen in een robot. ‘Je bent een geautomatiseerd ding geworden. Een lach is niet altijd een lach.’

De zeventienjarige Hashi is zo’n ‘robot’. Ze heeft vijftien tot twintig klanten per dag en daarnaast een Babu, een ‘echtgenoot’, die haar beschermt in ruil voor geld en seks. Bij een dergelijke relatie denk je aan uitbuiting, chantage, onderdrukking door oude vieze mannen. Toch is de foto van hen vreemd genoeg teder. Liggend op bed is het alsof je kijkt naar twee jonge geliefden in de prille fase van een relatie. Maar dan komt de volgende foto. Hashi omhelst haar Babu en denkt dat niemand haar ziet. Niemand behalve de fotograaf, die de verandering van de ‘robot’ vastlegt: de intensiteit van haar pijn door de blik in haar ogen.

De foto’s tonen dat mensen gedreven door armoede, alles doen om te overleven. Maar het toont ook dat mensen in de meest moeilijke en bizarre omstandigheden, oog blijven hebben voor detail. Het is te zien bij de eveneens zeventienjarige Nazma. Ze ligt op bed met haar kindje. De baby is schoon, stevig en gevoed. De ketting en het armbandje van de baby tonen moederlijke trots. Treffend is de zorgvuldigheid waarmee geprobeerd is om de bedompte kleine ruimte, om te vormen tot een thuis. De manier waarop kranten zijn gebruikt als ware het behang.


Een muur hangt vol posters van Bollywoodfilmsterren. Waarom hangen die daar? Dromen de meisjes heimelijk over een filmcarrière? Bekijken zij de films om te ontsnappen aan de werkelijkheid? De vrijheid om te ontsnappen door middel van films of dagdromen is in ieder geval iets wat niemand hen kan afnemen.

Wat de foto’s bovenal laten zien: dat het een illusie is om te denken dat de prostitutiesector ooit even ‘normaal’ zal zijn als bijvoorbeeld de transportsector. Dat er altijd iets pervers, of op z’n minst discutabels uit gaat van het concept dat vrouwen, onder wat voor omstandigheid ook, hun lichaam verkopen in ruil voor geld. Het is simpelweg een sector waarvan je nooit wenst dat je eigen dochter erin terecht komt. En dat staat nog los van de criminaliteit en misstanden die de sector aantrekt.

De meiden uit de reportage zijn 16, 17 jaar oud. Met een paar jaar erbij zijn dezelfde praktijken gelegaliseerd in Nederland. Renate van der Zee schreef: ‘Het wordt tijd dat we ons in Nederland gaan afvragen waarom wij het zó belangrijk vinden dat mannen seks moeten kunnen kopen, dat wij bereid zijn daar zo veel, vaak piepjonge, vrouwen voor op te offeren.’

Wat kan een reportage van de Amsterdamse Wallen door Andrew Biraj betekenen voor de discussie in Nederland, het wel of niet ontmantelen van de ‘Wallenromantiek’, en het vurige pleidooi van Renate van der Zee?

Link naar fotoreportage Andrew Biraj:
http://www.nrc.nl/inbeeld/2012/03/19/kinderprostitutie-in-bangladesh/

 

 

 

 

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Required fields are marked *.


background