permalink

0

Spoken column ‘Inspiratie op onverwachte plekken’

Stadhuis

Wanneer we als organisatie, bedrijf of individu geprikkeld willen worden, luisteren we graag naar een praatje. Een praatje zoals ik die nu geef, maar dan vaak van iemand die veel geld heeft verdiend, hoge titels heeft, of met een cv waarin succes en glorie een duizelingwekkende en intimiderende aaneenschakeling vormen. Weinigen zullen tijdens hun zoektocht naar een snelle shot inspiratie op zoek gaan naar mensen die minder voor de hand liggen.

We zijn voor een groot deel geconditioneerd. Tijdens onze opvoeding en studie worden ons bepaalde criteria voorgehouden om succes aan af te meten. Als je van Hindoestaanse afkomst bent, wordt succesvol zijn vaak geassocieerd met een carrière als arts, advocaat, iets met business, of met veel titels voor je naam. Als vrouw moet je tussendoor ook wat kinderen op de wereld zetten en deze opvoeden tot voorbeeldige volwassenen die op hun beurt ook weer arts, advocaat, enz. willen worden. Een carrière bij de overheid is ook goed. Praten voor grote groepen mensen die werkzaam zijn bij de gemeente maakt zeker ook indruk, maar schrijven van columns, opinies en verhalen, wat ik doe naast mijn werkzaamheden bij de overheid, wordt toch een beetje apart gevonden. Gelukkig wel bijzonder, maar toch een beetje vreemd (een variant op de slogan van Rivella Light zou je kunnen zeggen).

Maar het is juist de combinatie van werken bij de overheid en het schrijven wat mijn kijk op mensen en inspiratie heeft veranderd. Een paar voorbeelden daarvan wil ik graag met jullie delen:

Tijdens mijn werk als sociaal wetenschappelijk onderzoeker ontmoet ik vele mensen uit alle lagen die deze stad rijk is. Van directeuren tot bijstandsmoeders, van wethouders tot jeugdwerklozen. En het zijn vooral de niet voor de hand liggende personen die blijven ronddwalen in mijn geheugen. Die mij prikkelen tot nadenken en schrijven.

Voor een vergelijkende Europese studie sprak ik een 25-jarige deelnemer aan een jongerenproject in de Rotterdamse haven (Nu was dit bezoek op zichzelf al een hele belevenis, aangezien ik daar de enige vrouw op hakken was in de weide omtrek, maar dat is weer een heel ander verhaal). Van de buitenkant was hij weinig indrukwekkend: geen startkwalificatie en geen enkele werkervaring. Deelname aan het project leek zijn laatste kans er wat van te maken. Van dichtbij zag ik echter een jongeman die doelbewust door het leven gaat. Afkomstig uit een omgeving waarin thuis zijn en een uitkering ontvangen de norm is en werken (en jezelf ontwikkelen) wordt gezien als iets voor patsers, voor een ‘ander soort mensen’, had hij de moed om anders te zijn. Ook als dat betekende dat zijn ouders en beste vrienden hem begonnen te zien als buitenstaander.

Voor een onderzoek naar armoede in de stad, sprak ik een bijstandsmoeder. In het land waar ze vandaan kwam was ze iemand, ze had een goede baan, status en aanzien. Maar nadat ze gevlucht was, ontdekte ze wat het was om niemand te zijn, om onbeduidend te zijn. Om weer helemaal opnieuw te moeten beginnen en dat met drie kinderen. In die eerste moeilijke jaren veranderde haar doel. Het ging niet langer om haarzelf. Ze besloot alles op alles te zetten om haar kinderen goed onderwijs te laten volgen. Haar oudste zoon begint in september op het Gymnasium.

In buurgemeente Capelle aan de IJssel sprak ik een 35-jarige man wiens leven jarenlang overeenkomsten vertoonde met dubieuze personages uit politieseries als The Wire. Gestopt met school, belandde hij op straat en uiteindelijk in de criminaliteit en was jarenlang verslaafd. Maar ergens in die duistere poel, besloot hij dat het genoeg was. Hij begon weer met werken, magazijnwerk, schoonmaakwerk, hij pakte alles aan en meldde zich bij Bavo Europoort om af te kicken. Nu volgt hij, na een traject bij de gemeente, een opleiding om aan de slag te gaan als ervaringsdeskundige en zo andere jongeren te behoeden voor wat hij zelf heeft meegemaakt.

Het is een universele wet dat we mensen bewonderen die doorzetten en hun doelen bereiken. Maar wat is het precies dat ons zo aanspreekt? Het ultieme wat we in mensen bewonderen is volgens mij die onverwachte veerkracht; dat we ergens de kracht vandaan halen om weer op te staan als we keihard vallen. In die zin zijn mensen die altijd in een keer hun doel bereiken, een beetje kleurloos en plastic, als een barbiepop in verpakking.

Het ligt er ook maar aan op welk moment we naar iemands leven kijken. Een beschrijving uit het leven van een 29-jarige vrouw uit de UK zou in 1994 als volgt luiden: recent gescheiden uit een zeer kortdurend huwelijk, werkloos, alleenstaande ouder en zo arm als maar mogelijk is in de UK zonder dakloos te zijn. Alle zorgen en angsten waar haar ouders haar voor wilden behoeden, hadden plaatsgevonden en ze voelde zich naar iedere standaard de grootste mislukking die ze maar kon bedenken.

Een paar jaar later zou deze vrouw haar eerste boek publiceren en die hebben we allemaal in 1 ruk uitgelezen, al zullen sommigen dat niet toegeven: Harry Potter. Ik heb het natuurlijk over JK Rowling.

Een beschrijving uit het leven van een Amerikaanse man uit de vorige eeuw zou als volgt luiden: hij faalde als zakenman, hij faalde als landbouwer, hij faalde in zijn poging zitting te nemen in het Congres, hij faalde in zijn poging zitting te nemen in de Senaat, hij faalde voor het vice-presidentsschap. Maar in 1860 werd deze voortvarende mislukking gekozen tot president van de VS. Ik heb het over niemand minder dan Abraham Lincoln.

Lincoln en Rowling, maar ook vele anderen, laten ons twee dingen zien:

1. Ze gingen door, no matter what en bleven niet hangen in een slachtofferrol.

2. Maar ze laten ook zien dat mislukking een zegen kan zijn. Want ergens op de bodem van mislukking doet het er niet meer toe wat anderen van je vinden. Juist omdat je niet meer geeft om de mening van je omgeving, het strelen van je ego en alle andere zaken die in de weg zitten, kan je je concentreren op dat wat echt belangrijk voor je is.

J.K. Rowling beschrijft de donkere periode in haar leven als hitting rock bottom. Maar ze zegt ook dat dat een solide basis werd, waarop ze de rest van haar leven kon bouwen. Op een manier kreeg ze vrijheid door het besef dat weliswaar al haar grootste angsten waren uitgekomen, maar dat ze ondanks alles nog steeds in leven was.

Ik eindig mijn verhaal met een advies:

Wat je ook doet in het leven, falen of slagen, doe het met volle overtuiging. Je wilt niet dat je zo onopvallend door het leven sluipt dat mensen je polsslag komen opnemen om te voelen of je er nog bent. Maar nog belangrijker: leef met stijl.

Acteur Ben Gazzara zegt het prachtig in de film Tales Of Ordinary Madness uit 1981 :

Style is the answer to everything

To do a dull thing with style is preferable to do a dangerous thing without style

To do a dangerous thing with style is what I call art

Boxing can be an art, loving can be an art, opening a can of sardines can be an art

Je kan dus beter glorieus falen met stijl, dan succes hebben zonder stijl

Mensen die van mislukken een kunst weten te maken, en vervolgens boven zichzelf uitstijgen als ze weer opkrabbelen, zijn de mensen waar ik mijn inspiratie uit haal. Sterker nog, het zijn de mensen die ik bewonder.

 

Deze column/voordracht werd voorgelezen tijdens een inspiratiebijeenkomst van de gemeente Rotterdam op 18-7-13 op muzikale begeleiding van gitarist Lonnie van Dijk.

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Required fields are marked *.


background